pharmacist

Chương trình đào tạo dược sĩ tại Mỹ và 1 số nước (P1)

Ở bài viết này chúng ta cùng tìm hiểu chương trình đào tạo dược sĩ ở Mỹ và một số nước trên thế giới để có sự so sánh với chương trình đào tạo ở Việt Nam.

(Featured image của bài viết mình chọn 1 cô dược sĩ Walgreen pharmacy rất dễ thương vì hồi mình làm ở Walgreen cũng để tóc ngắn và trông kiu kiu hệt như vậy  )

Việt Nam: 

Chương trình ở  Việt Nam mình nói ngắn gọn vì chúng ta đều đã biết rồi. Mình chỉ nhắc lại những ý cơ bản để các bạn tiện so sánh với những nước khác. Chương trình đào tạo dược sĩ của mình là chương trình đại học 5 năm. Sau khi tốt nghiệp được gọi là dược sĩ đai học và có thể bắt đầu hành nghề dược mà không yêu cầu thi chứng chỉ hành nghề, trừ một số trường hợp như mở hiệu thuốc hay làm kinh doanh thì cần có chứng chỉ hành nghề (yêu cầu khác nhau tùy trường hợp). Một số nước khác phải thi chứng chỉ hành nghề sau khi tốt nghiệp và phải có chứng chỉ hành nghề mới được phép thực hành dược.

Mỹ:

Ở Mỹ, trước những năm 1990, dược sĩ đai học (Bachelor of Science in Pharmacy) đã có đủ điều kiện để hành nghề dược. Nhưng từ năm 1990, Hiệp hội các trường dược ở Mỹ ( American Association of Colleges of Pharmacy (AACP) đã thay đổi qui định và bắt buộc dược sĩ phải có bằng tiến sĩ về dược ( Doctor of Pharmacy, viết tắt là PharmD-sau này mình sẽ dùng chữ viết tắt này cho toàn bộ các bài viết) mới bắt đầu được thực hành dược.

Chương trình Doctor of Pharmacy là chương trình học 4 năm sau đại học. Một số trường có chương trình học nhanh trong 3 năm (accelerated Pharmacy school), nhưng sinh viên sẽ phải học liên tiếp trong 3 năm không có nghỉ hè. Số trường học nhanh này không nhiều, đa phần vẫn là chương trình 4 năm. Trong chương trình học 4 năm thì 3 năm đầu chủ yếu là học trên lớp và xem kẽ thực hành vào các kì hè. Bắt đầu từ hè năm thứ 3 đến hết năm thứ 4 sẽ là hoàn toàn chỉ thực tập. Chương trình PharmD hiện nay khác với chương trình đại học (BS in Pharmacy) là nó tập trung nhiều vào thực hành, có ít nhất 1 năm hoàn toàn thực hành ở rất nhiều healthcare settings khác nhau. Bạn sẽ thấy khối lượng của thực hành rất lớn trong cả chương trình đào tạo. Mình sẽ nói cụ thể hơn là bọn mình được thực hành những gì và như thế nào ở những bài viết sau. Chương trình đại học dược ở Việt Nam ở thời điểm mình học thì học nặng hơn nhiều về lý thuyết. Gần như suốt quá trình học 5 năm chỉ có 1 vài tuần thực hành và có thể nói là “cưỡi ngựa xem hoa”. Đó là cái khác rất lớn. Mình không rõ chương trình hiện nay có nhiều thay đổi hơn không.

Ở Mỹ có hội đồng xét duyệt và cấp chứng chỉ cho các trường dược đạt tiêu chuẩn đào tạo của họ đề ra gọi là The Accrediation Council for Pharmacy Education (ACPE). Sinh viên phải được tốt nghiệp từ những trường được công nhận bởi ACPE mới được thi chứng chỉ hành nghề gọi là North American Pharmacist Licensure Examination (NAPLEX). Với những người có bằng đại học dược từ những chương trình đào tạo trước kia thì có thể đăng kí vào những chương trình học chuyển tiếp lên PharmD gọi là non-traditional doctorate degree programs. Hiện có khoảng 10 trường đào tạo chương trình này, họ có thể học part-time, weekend hoặc online. Có những trường có chương trình 6 năm PharmD, có nghĩa là sau khi tốt nghiệp cấp 3 nếu bạn biết chắc mình sẽ theo đuổi ngành dược thì đăng kí vào chương trình này, 2 năm đầu sẽ là pre-pharmacy, sau đó sẽ vào học chương trình 4 năm PharmD. Nhưng đa phần rất khó để có thể lựa chọn ngành nghề phù hợp khi vừa học xong cấp 3. Nên số lượng những người theo chương trình này cũng ko nhiều.

Để đươc thực hành là 1 dược sĩ ở Mỹ thì bạn phải có những điều kiện sau:

  • Tốt nghiệp tiến sĩ dược Doctor of Pharmacy (PharmD) từ 1 trường đã được cấp chứng chỉ của ACPE
  • Hoàn thành thời gian thực tập qui định tùy từng bang ( 1 số bang khoảng 1800 giờ)
  • Thi đỗ kì thi chứng chỉ hành nghề North American Pharmacist Licensure Examination (NAPLEX)
  • Thi đỗ kì thi về luật dược Multi-state Pharmacy Jurisprudence Exam ( MPJE). 3 bang là California, Arkansas và Virginia có kì thi MPJE của riêng bang đó.

Sau khi tốt nghiệp và được chứng chỉ hành nghề, bạn có thể học tiếp chương trình nội trú bệnh viên gọi là Residency 1-2 năm nếu bạn muốn thực hành trong bệnh viện, hoặc chương trình fellowship 1-3 năm nếu bạn muốn làm việc về nghiên cứu hoặc trong các công ty dược (một số chương trình fellowship yêu cầu phải hoàn thành1 năm residency trước đó) .

Lộ trình trung bình=4 năm đại học + 4 năm tiến sĩ dược + 1-2 năm nội trú + 1-3 năm fellowship = 8-13 năm

Estimated timeline= 4 years undergraduate + 4 years doctorate (PharmD) + 1–2 years residency + 1–3 years fellowship = 8–13 years

8-13 năm là 1 chặng đường dài hơn khá nhiều so với chương trình 5 năm đại học dược ở nước mình. Theo mình biết Mỹ là nước đầu tiên yêu cầu bằng tiến sĩ để được thực hành dược. Viết về Mỹ dài quá rùi, chúng mình sẽ tìm hiểu thêm về chương trình đào tạo dược sĩ ở một số nước khác trên thể giới ở blog tiếp theo nhé. Hẹn gặp lại các bạn ở blog sau của mình!

lo trinh dao tao duoc si o My

Ds. Ngân Trần

Please follow and like us:

9 thoughts on “Chương trình đào tạo dược sĩ tại Mỹ và 1 số nước (P1)”

  1. Bạn làm mình nhớ nghề :(. Cho tớ hỏi thêm, ấy định nghĩa việc “hành nghề” là bao gồm những ctac gì? Ở Mỹ sau mỗi 1 mốc đào tạo thì đuoc phép làm những công việc gì?

    1. Hi XA! sau khi tốt nghiệp PharmD và thi đậu chứng chỉ hành nghề và luật dược thì được phép làm công việc của ds ở bất kì vị trí nào, trong luật không giới hạn. Tuy nhiên “luật bất thành văn” trong thực tế là nếu ấy muốn thực hành trong bệnh viện thì ấy phải học tiếp residency 1-2 năm hoặc nếu muốn làm trong các cty dược ( industry) thì sẽ phải học tiếp fellowship 1-3 năm, còn nếu thực hành ở nhà thuốc thì ko yêu cầu phải học tiếp sau PharmD.

  2. Cảm ơn bài viết của Ngân Trần. Bạn có thể chia sẻ thêm về một số thông tin về đào tạo nhân lực Dược ở Mỹ không?
    1. Khái niệm hành nghề ở đây theo mình hiểu là dược sĩ lâm sàng, vậy còn dược sĩ làm trong các mảng khác: công nghiệp dược, kiểm nghiệm dược,…
    2. Chức năng và nhiệm vụ của dược sĩ sau chuỗi học tập đó là gì? Giống và khác gì so với Việt Nam?
    3. Bạn có thể chia sẻ sâu thêm về curriculum của từng giai đoạn được không? Học bao lâu có lẽ không quan trọng bằng việc học cái gì, học như thế nào.

    Trên đây là một vài thắc mắc của mình khi đọc bài viết của bạn. Cảm ơn bạn đã dành thời gian để tìm hiểu và chia sẻ với cộng đồng.

    1. Hi Hiệp! Cảm ơn bạn đã theo dõi và comment nhé!
      Về câu hỏi 1,2 của bạn cũng tương tự như câu hỏi của Xuân Anh ở trên , bạn tham khảo câu trả lời của mình ở trên nhé.
      Không phải thực hành ở đây là dược lâm sàng đâu, mà bạn có thể làm bất cứ cv nào của dược sĩ, vì trong luật không giới hạn. Tuy nhiên trong thực tế lại ko phải như vậy, bạn muốn làm dls trong bệnh viện bạn phải học thêm residency, và muốn làm công ty dược ( industry) bạn phải học thêm fellowship sau khi học xong PharmD. Thời gian học thêm 1-3 năm tùy chương trình và chuyên sâu mà bạn muốn. Còn nếu thực hành ở nhà thuốc thì ko yêu cầu học thêm sau PharmD.
      – So sánh với Vn ở 1 vài điểm cơ bản:
      Ở Vn là sau khi tốt nghiệp đại học dược là có thể được làm việc với vai trò dược sĩ, ở Mỹ cần phải tốt nghiệp tiến sĩ ( PharmD).
      Ở Vn ds đại học có thể thực hành ở mọi vị trí, ở Mỹ dù trong luật ko quy định nhưng thực tế là phải có residency cho bệnh viện và fellowship cho industry, kiểm nghiệm hay một số công việc khác ( ở VN ko có) đều có chương trình riêng phải học sau khi tốt nghiệp pharmD.
      3. Về chương trình đào tạo cụ thể mình sẽ chia sẻ dần ở những bài viết sau, vì sẽ có rất nhiều thông tin cần chia sẻ, cũng như công việc cụ thể của từng công việc của ds ( danh sách các vị trí mà ds có thể làm ở Mỹ lên tới hơn 60 vị trí cơ ) .
      Mong bạn sẽ tiếp tục theo dõi những bài viết sau của mình nhé.
      Cảm ơn bạn!

      1. Cảm ơn nhưng chia sẻ thêm của Ngân. Theo những thông tin Ngân nói thì có nghĩa là việc đào tạo dược sĩ đại học chỉ có giá trị với những người làm việc ở nhà thuốc còn bất cứ vị trí nào khác cũng cần đến PharmD? Bên cạnh đó, Ngân có thông tin về tỉ lệ thất nghiệp và mức đãi ngộ của XH dành cho dược sĩ không? Đó thực sự là hành trình dài và “khắc nghiệt” cho 1 công việc nhưng phù hợp cho những đam mê và mơ ước 🙂

        1. Hiệp ơi không phải vậy đâu! ở Mỹ yêu cầu phải có bằng tiến sĩ (PharmD) để bắt đầu đc làm công việc của 1 dược sĩ, chứ không phải dược sĩ đại học. Hiện nay ở Mỹ không còn chương trình đại học dược nữa, tất cả đều đào tạo theo chương trình tiến sĩ dược (pharmD). Nếu làm nhà thuốc thì tiến sĩ ( pharmD) là đủ, còn nếu làm các vị trí khác như mình nói là phải học tiếp 1-3 năm sau tiến sĩ ( sau PharmD). Do đó quá trình học có thể lên tới 13 năm .

          Mình có những con số về tỉ lệ thất nghiệp và mức thu nhập trung bình của ds ở Mỹ, nói chung ngành y dược ở Mỹ được trả xứng đáng với thời gian và công sức bỏ ra. Mình sẽ chia sẻ 1 bài riêng về điều naỳ sau nhé.

    1. Cảm ơn em đã ghé thăm và theo dõi trang của chị nhé! Hy vọng sẽ có thêm nhiều thông tin hữu ích cho em.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *